Turyści którym Ateny kojarzą się z miastem, odzianych w togi filozofów mogą być nieco rozczarowani pierwszym wrażeniem. Dziesiątki wieków temu miasto zostało wyniszczone przez wojny peloponeskie i władzę Cesarstwa Rzymskiego. W bieżącym stuleciu ucierpiało nie mniej na skutek gwałtownego wzrostu populacji, który przyniósł ze sobą kryzys mieszkaniowy i komunikacyjny.

Betonowe budynki oraz cztery miliony mieszkańców przytłumiły czar i wdzięk starego miasta. Ale Ateny usiłują się bronić. Konstrukcja nowoczesnego metra i ograniczenia ruchu w centrum miasta powinny w przyszłych latach rozładować zagęszczenie i hałas, a wysiłki poczynione w celu ochrony i odbudowy starych dzielnic pozwolą zachować we wspomnieniach blask dawnych Aten. Zanim to nastąpi, pozostaje Akropol – fascynująca spuścizna wielkiej przeszłości, natomiast miejskie place i ulice pozwolą ci ujrzeć styl życia mieszkańców współczesnej Grecji.

ORIENTACJA I PRAKTYCZNE INFORMACJE

Plac Syntagma z przystankami końcowymi komunikacji autobusowej i metra jest punktem centralnym dla turystów. Na biegnących równolegle od niego, w kierunku dzielnicy Plaka, ulicach Filellinon i Nikis znajdują się biura podróży, niedrogie hotele oraz kluby taneczne. Parlament, stojący frontem do placu Syntagma, od strony południowej graniczy z pełnym ciszy i spokoju Parkiem Miejskim. Plaka, pomiędzy placem Syntagma i Akropolem, jest najstarszą dzielnicą miasta, obecnie pełną sklepów, restauracji i hoteli. Ermou St. prowadzi od placu Syntagma do Monastiraki, miejsca gdzie znajduje się pchli targ. Przylega doń Agora (plac targowy), niezbyt bezpieczne miejsce na przechadzkę nocą. Na południe od Akropolu, odgrodzone ulicą Syngrou, znajdują się dzielnice Koukaki i Kinossargous. Port Pireus (Piraeus) leży w odległości 15 min jazdy metrem w kierunku południowo-zachodnim.

Zwiedzanie Aten nie jest możliwe bez mapy. W biurze turystycznym można bezpłatnie otrzymać dobrej jakości plan miasta, który uwzględnia trasy autobusów i trolejbusów.

Pociągi: Dworzec Kolejowy Larissis obsługuje północną Grecję oraz Europę. Dojazd żółtym trolejbusem. Dworzec Peloponeski obsługuje Patras i pozostałe większe miasta na Peloponezie. Stąd też odjeżdżają autobusy do Albanii, Bułgarii i Turcji. Aby dostać się na Dworzec Peloponeski z Larissis, należy wyjść po prawej stronie i przejść mostem dla pieszych

Autobusy: Terminal A obsługuje większość Grecji uwzględniając Peloponez.

Promy: Większość promów zadokowanych jest w Pireusie. Część odchodzi także z Rafmy, portu położonego na przedmieściu na wschód od Aten, do Andros, Tinos i Mikonos. Zawsze należy sprawdzić rozkład kursów przed odjazdem w biurze turystycznym.

Wodoloty (Latające Delfiny): Śmigają nad powierzchnią wód pomiędzy wyspami obsługując Zatokę Argolidzką i Saronicką, Sporady, Cyklady. Wodoloty są w przybliżeniu dwa razy szybsze i dwa razy droższe niż promy. Odjeżdżają z Zea Port w pobliżu Pireusu, Agios Konstantinos i Volos.

NOCLEGI

Wielu hotelowych naganiaczy pojawia się zwykle na dworcu kolejowym, rozdając ulotki reklamujące przyzwoite hotele w pobliżu dworca. Zdarzają się jednak i tacy, którzy wabią naiwnych turystów do obskurnych, odległych hoteli, gdzie przysłowiowy diabeł mówi dobranoc i żądają astronomicznych cen. Zatem należy koniecznie prosić o wskazanie hotelu na dużym planie miasta i ustalenie ceny, najlepiej na piśmie przed opuszczeniem dworca. Kiedy przybędziesz do hotelu, proś o pokój, którego okna nie wychodzą na ruchliwą ulicę. Większość niedrogich, miejskich hoteli umiejscowiło się w rejonie między Plaka, a Syntagma. Warto wybrać jeden z nich, jeżeli zwiedzanie i życie nocne mają zdecydowany priorytet. Jeżeli planuje się pobyt krótszy niż trzy dni, właściciel ma prawo doliczyć 10 % do rachunku. Ateny właściwie pozbawione są kempingów, ale pod żadnym pozorem nie należy spać w parku, nawet jeżeli wydaje się to jedynym rozwiązaniem. Jest to nie tylko nielegalne, ale także wysoce niebezpieczne.

Kuchnia grecka
Kuchnia grecka

GASTRONOMIA

Ateny mają do zaoferowania melanż stoisk, kafejek i restauracji na wolnym powietrzu, zwanych tavernas oraz mrocznych, tajemniczych knajpek, w których przesiadują wyłącznie mężczyźni. Souvlaki, podane albo na kalamaki (na patyczku w formie szaszłyka), lub zapakowane w pitę, to fast food w greckim wydaniu. Tost, czyli opiekana na grillu kanapka z różnymi składnikami, na bazie sera i szynki, jest całkiem przyzwoitą alternatywą. Lody sprzedawane są dosłownie w każdej budce. Koulouri, czyli pokryte sezamem bułeczki w kształcie pączków, umożliwią przyrządzenie szybkiego śniadania. Miejscem ulubionym przez turystów, pragnących coś zjeść, jest Plaka. Chociaż w lecie jest zwykle zatłoczona do granic możliwości, to znajdujące się tutaj tavernas, czy ogródki na dachach, stanowią znakomite pole obserwacyjne życia współczesnych Aten. Mnóstwo interesujących miejsc znajduje się wzdłuż ulicy Adrianou i Kidatheneon. Panie powinny wiedzieć, że Plaka dosłownie roi się od kamakia (miejscowych podrywaczy), którzy lubią zaczepiać przechodzące kobiety. Należy ich po prostu ignorować, gdyż nie sprowokowani, nie stanowią realnego niebezpieczeństwa. Około 18.00 restauracje zwykle pustoszeją, przed 22.00 są niemal puste, by znów się zaludnić w godz. 23.00-1.00.

ZWIEDZANIE

Akropol, lub inaczej wysokie miasto, strategicznie położony z widokiem na Morze Egejskie oraz równiny Attyki przez tysiąclecia pełnił rolę fortecy i ośrodka kultu religijnego. Obecnie czcigodne ruiny (wsparte licznymi rusztowaniami) zdobią kamieniste wzgórze. Rampa, która niegdyś wiodła na Akropol, dzisiaj nie istnieje. Zwiedzający muszą się wspinać przez około 10 min do kasy biletowej, i wchodzą przez kruszącą się Bramę Beulego dobudowaną przez Rzymian i kontynuują spacer przez starożytne Propyleje. Wjazd na wózkach inwalidzkich nie jest możliwy. Marmury są dość śliskie, więc należy zachować ostrożność, nie zapomnieć o założeniu stosownego obuwia. W przeciwnym razie wspinaczka może okazać się niebezpieczna. Na skraju wzgórza zawisła maleńka Świątynia Ateny Nike, zbudowana w okresach zawieszenia broni w czasie wojen peloponeskich, zwana też Nike Pokoju (421-415 p.n.e.). Królujący nad wzgórzem Partenon, czuwa nad Atenami. Świątynia cechuje się prawie niezauważalnymi nieregularnościami. Wypełniające środek świątyni kolumny doryckie i stylobat (czyli cokół pod kolumnadą) wyginają się lekko do góry, aby skompensować optyczną iluzję, która powoduje, że linie proste widziane z oddali wydają się nieco zgięte.

Akropol
Akropol

Po lewej stronie stojąc twarzą do Partenonu znajduje się Erechtejon, ukończony w 406 r. p.n.e., jeszcze przed klęską Aten poniesioną z rąk Spartan. Skromniejszy niż Partenon, jest unikalną dwupoziomową świątynią, poświęconą Atenie Polias, Posejdonowi i królowi Aten Erechteuszowi. Od południowej strony Erechtejonu znajduje się słynny portyk Kariatyd, złożony z sześciu kolumn o postaciach kobiecych, zwróconych twarzą do Partenonu. Muzeum Akropolu znajdujące się tuż obok Partenonu, mieści wspaniałą kolekcję rzeźb, między innymi 5 oryginalnych kariatyd z Erechtejonu (szósta rezyduje w British Museum, a te stojące na zewnątrz Erechtejonu są replikami). Można tutaj zobaczyć tylko niewielką część z dzieł Partenonu, ale i tak muzeum robi duże wrażenie. W cenę biletu na Akropol wliczony jest wstęp do muzeum. Znajdująca się u stóp Akropolu Agora Ateńska pełniła rolę centrum administracyjnego i placu targowego od VI w. p.n.e., aż do późnych czasów rzymskich (V-VI w. n.e.).

Leżąca na wzgórzu, w pn.-zach. części placu świątynia Hefajstosa jest najlepiej zachowaną antyczną świątynią w Grecji. Zbudowana około 440 r. p.n.e., szczególnie warta uwagi z powodu fryzów przedstawiających prace Herkulesa i przygody Tezeusza. W części południowej, znajduje się zrekonstruowany w latach 1953-56 buleuterion (Stoa of Attalosa), wydłużony, wielofunkcyjny budynek służący jako miejsce spotkań obywateli, a obecnie mieszczący w swoim wnętrzu Muzeum Agory, w którym można obejrzeć wiele ciekawych eksponatów związanych z tym miejscem, a także znaleźć w chłodnym wnętrzu chwilę wytchnienia przed palącym słońcem. Do Agory prowadzi kilka wejść, jedno z nich znajduje się na skraju Monastiraki, drugie na placu Thissio a trzecie od ulicy Adrianou. Piętnaście majestatycznych kolumn to wszystko co pozostało ze świątyni Zeusa, największej jaką kiedykolwiek zbudowano w Grecji. Świątynię i ruiny rzymskich łaźni można oglądać przy Vas. Olgas i Amalias Ave. Jedną z najpiękniejszych na świecie kolekcji antycznych rzeźb ceramiki i przedmiotów z brązu posiada Państwowe Muzeum Archeologiczne. Eksponaty, które stanowiłyby ozdobę zbiorów większości muzeów na świecie, tu pozostają prawie niezauważone wobec ilości nagromadzonych skarbów. Bezwzględnie należy zobaczyć złotą maskę Agamemnona, pochodzącą z wykopalisk Heinricha Schliemana w Mykenach. Bezcenną kolekcję dostojnych marmurowych figur można podziwiać w Muzeum Kultury Cykladzkiej i Sztuki Antycznej Grecji. Dobrze jest schronić się przed upałem, ruchem i zgiełkiem Aten w przyjemnym, dającym uczucie miłego chłodu Miejskim Parku, przylegającym do placu Syntagma. Miło jest spacerować cichymi alejkami popatrzeć na kaczki pływające w stawie i przejść się do ZOO. Kobiety raczej nie powinny przechadzać się same. Ogród otwarty jest od wschodu do zachodu słońca. Postaraj się także nie przegapić zmiany warty przed Parlamentem. Co godzinę odział składający się z dwóch niezwykle wysokich evzones, czyli wartowników wykonuje obrót ruchem przypominającym nakręcane zabawki, strzela obcasami i wycofuje się do domków wartowniczych, ustawionych symetrycznie po obu stronach grobu nieznanego żołnierza. Przeciwnie niż ich brytyjscy odpowiednicy, evzones czasami mrugają a nawet uśmiechają się do turystów. Ich jowialne maniery są równie zachwycające jak ich niezwykły strój, na który składają się między innymi, sandały na grubej podeszwie, obwieszone pomponami krótkie układane spódniczki (foustanela) i ozdobione końskimi ogonami kapelusze. W każdą niedzielę o 10.45 ceremonia odbywa się z jeszcze większą pompa niż zazwyczaj, w pełnej obsadzie wartowników i przy dźwiękach orkiestry.

ROZRYWKI

W lecie niezmordowani ateńczycy kierują się do niezliczonych, nadmorskich klubów na terenie Glyfady (za lotniskiem) i przy Poseidonos Ave. W pobliżu morza, na Vouliagmenis St. skupiają się najlepsze bary, wśród których znajdują się takie popularne miejsca do tańca jak La Naumonia i La Playa oraz Amphitheatro. Do Wild Rose chodzi się posłuchać rocka, do Blue Jeans potańczyć, a w Priaz i Prive spotykają się, podążający za modą ateńczycy. W innych częściach miasta znajdują się także niezłe kluby. Można podjąć ryzyko zapuszczenia się w snobistyczną dzielnicę Kolonaki, ale należy być świadomym faktu że wypicie kawy lub piwa w jednej z tamtejszych tavernas może mocno nadszarpnąć kieszeń. W eleganckiej willowej dzielnicy Kiffisia znajdują się szykowne tavernas i dyskoteki. Kluby dla gejów koncentrują się głównie przy ulicy Lembessi.

Festiwal Ateński odbywa się co roku od czerwca do września. Grupy teatralne występują w Odeonie Heroda Attykusa, w teatrze na wzgórzu Lykabettos i w Epidauros. Grecka Orkiestra gra regularnie w czasie festiwalu w którym biorą udział grupy teatralne i artyści z całego świata od Teatru Bolszoj począwszy a skończywszy na B. B. Kingu.

Dwa główne place targowe w Atenach przyciągają dosłownie każdego, od przypadkowych łowców okazji do nałogowych szperaczy. Pierwszy z nich to Ateński Pchli Targ, przylegający do placu Monastiraki, który posiada zniewalającą atmosferę festynu i bazaru jednocześnie i oferuje tandetne drobiazgi, kosztowne antyki i coś pośrodku. Chociaż roi się tam od turystów, to jednak czasami można trafić na prawdziwe skarby, zaś zawsze popatrzeć na neo-hippisow. W niedzielę odbywa się wielki targ, który sięga aż do Fillis Athinas St. Ogromny bazar spożywczy ciągnie się wzdłuż Athinas St. pomiędzy Evripidou i Sofokleous St. Bazar mięsny jest także ogromny, ale nie nadaje się dla osób o słabym sercu.

Okolice Aten

Subtelny wietrzyk, wiejący od Morza Egejskiego, może sprawić, że zwiedzanie Świątyni Posejdona okaże się przeżyciem duchowym nie tylko dla czcicieli bóstwa mórz. Szesnaście kolumn doryckich pozostałych z tego sanktuarium zbudowanego przez Peryklesa, wznosi się nadal wysoko na kamienistym pustkowiu Przylądka Sounion, 70 km od Aten. Dwa autobusy kursują do Przylądka Sounion. Jeden jeździ wzdłuż wybrzeża Apollina z przystanku na Mavromateon St. w odstępach godzinnych. Drugi autobus podąża znacznie mniej malowniczą, śródlądową trasą i odjeżdża spod Areos Park. Pamiętaj żeby zabrać ze sobą wodę i lunch. Ostatni autobus do Aten odchodzi o zachodzie słońca. Nie zapomnij sprawdzić na rozkładzie jazdy zaraz po przyjeździe.

Warto także przejechać się do klasztoru w Dafni, by obejrzeć tam arcydzieła sztuki bizantyjskiej – bezcenne mozaiki. Klasztor zbudowany na miejscu antycznej świątyni Apollina, otoczony wysokimi murami obronnymi znajduje się w odludnym, zacisznym miejscu, około 10 km od Aten przy Starożytnej Świętej Drodze. Nieopodal klasztoru znajduje się Camping Daphni. Dojechać do Dafni z Aten można autobusem.

Nękani kłopotami mieszkańcy starożytnego świata wędrowali do świątyni Apollina w Delfach, gdzie kapłanka Pytia udzielała im głębokich, choć czasem zagadkowych rad. Jeżeli współczesne Delfy są ośrodkiem czegokolwiek, to chyba głównie wycieczek autobusowych, dlatego aby uniknąć tłumów, postaraj się je zwiedzić wcześnie rano. Autobusy odjeżdżają z Aten do Delf spod 260 Liossion St. Jeżeli posiadasz kartę kolejową (railpass) wsiądź w pociąg do Levadii i stamtąd autobus do Delf.